İkinci El Araçta Güvenli Ödeme Sistemi Nasıl Kullanılır?

Güvenli Ödeme Sistemi, ikinci el araç satışında araç bedelinin noter devriyle bağlantılı şekilde aktarılmasını sağlayan bir ödeme yöntemidir. Alıcının gönderdiği tutar doğrudan ve kontrolsüz biçimde satıcıya aktarılmaz. Para, satış işlemi tamamlanana kadar sistem içerisinde güvence altında tutulur. Noterde araç devri başarıyla tamamlandığında sistem ödeme işlemini gerçekleştirir ve araç bedeli satıcının bildirdiği hesaba aktarılır. Böylece alıcı, devrini almadığı bir araç için parasını doğrudan satıcıya göndermek zorunda kalmaz. Satıcı da noter satışını tamamladıktan sonra ödemenin yapılmaması riskiyle karşılaşmaz. Sistemin temel amacı sahte para, ödeme yapılmaması, hatalı hesaba para gönderilmesi ve satış sırasında yaşanabilecek dolandırıcılık gibi riskleri azaltmaktır. Ödeme ve mülkiyet devrinin bağlantılı ilerlemesi, araç satışının daha kontrollü tamamlanmasına yardımcı olur.

Güvenli Ödeme Sistemi yalnızca işletmeler tarafından yapılan satışlarla sınırlı değildir. İkinci el araç satışına taraf olan gerçek ve tüzel kişiler için geçerlidir. Bireysel olarak aracını satan bir kişiyle aracı satın alan kişi de ödeme işlemini bu sistem üzerinden yürütmelidir. Düzenleme; araç bedelinin nakit, havale, EFT veya benzeri yöntemlerle ödendiği ikinci el motorlu kara taşıtı satışlarını kapsar. Ticaret Bakanlığı, sistemin herkes tarafından kullanılmasını zorunlu hâle getirerek araç satışında ödeme güvenliğini artırmayı amaçlamıştır. Tarafların satış gününden önce kullanacakları banka, elektronik para kuruluşu veya ödeme kuruluşunu belirlemeleri gerekir. İşlem adımları ve tahsil edilebilecek hizmet bedelleri kuruluşa göre farklılık gösterebileceği için kullanılacak sistemin koşulları önceden incelenmelidir.

Güvenli ödeme sürecini ilk olarak satıcı başlatır. Satıcı, hizmet aldığı ve sisteme dahil olan aracı kuruluşun internet şubesi, mobil uygulaması veya ilgili işlem kanalı üzerinden Güvenli Ödeme Sistemi bölümüne giriş yapar. Bu aşamada satıcının kimlik ve iletişim bilgileri, alıcının gerekli bilgileri, aracın plakası ve satış bedeli sisteme kaydedilir. Satıcının ödeme yapılmasını istediği hesap bilgilerinin doğru olması gerekir. Bilgiler hatalı girilirse işlem gecikebilir veya yeniden başlatılması gerekebilir. Kayıt tamamlandığında sistem tarafından bir referans numarası oluşturulur. Bu numara SMS, e-posta veya ilgili kuruluşun kullandığı iletişim kanalı aracılığıyla alıcıya iletilir. Türkiye Noterler Birliği de işlem sırasını satıcının sisteme giriş yapması, gerekli bilgileri kaydetmesi ve ardından alıcının referans numarasıyla sürece dahil olması şeklinde açıklamaktadır.

Alıcı, kendisine ulaşan referans numarasıyla seçilen aracı kuruluşun sistemine giriş yapar. Satıcının girdiği araç, kişi ve satış bedeli bilgilerini kontrol eder. Plaka, satış tutarı ve satıcı bilgilerinde bir yanlışlık bulunuyorsa ödeme yapılmadan önce düzeltilmesi gerekir. Bilgiler doğruysa alıcı işlemi onaylar ve araç bedelini sistem tarafından belirtilen hesaba aktarır. Para gönderilirken açıklama alanına gelişigüzel bilgi yazmak veya farklı bir hesaba ödeme yapmak yerine kuruluşun gösterdiği işlem adımları izlenmelidir. Transfer tamamlandığında ödeme sistemde güvence altına alınır. Ancak bu aşamada para henüz satıcının serbest kullanımına geçmez. Ödeme, noter satışının başarıyla tamamlanmasını bekler. Böylece araç bedeli hazırlanmış olurken mülkiyet devri gerçekleşmeden satıcıya aktarılmaz.

Noter randevusundan önce alıcı ve satıcı, sistemde kayıtlı satış bedelini birlikte kontrol etmelidir. Noterde beyan edilecek bedelle sisteme aktarılan tutarın uyumlu olması önemlidir. Son anda fiyat değişikliği yapılacaksa güvenli ödeme kaydının da güncellenmesi gerekebilir. Aracın plakası, şasi bilgisi, ruhsat sahibi ve satışa katılacak kişilerin kimlik bilgileri kontrol edilmelidir. Satışı araç sahibinden farklı bir kişi gerçekleştirecekse geçerli vekâletnamenin kapsamı önceden incelenmelidir. Alıcının hesabında araç bedeli dışında işlem ücreti ve diğer masraflar için yeterli bakiye bulunması da önemlidir. Banka transfer limitleri satış gününden önce kontrol edilmelidir. Limit artırma işleminin son dakikaya bırakılması, noter saatinde gecikme yaşanmasına neden olabilir.

Taraflar notere gittiğinde görevli, araç satışına ilişkin kontrolleri gerçekleştirir. Araç üzerinde satışa engel bir kayıt bulunup bulunmadığı incelenir ve tarafların kimlik bilgileri doğrulanır. Güvenli ödeme işleminin tamamlanıp tamamlanmadığı da sistem üzerinden kontrol edilir. Araç bedeli güvenli ödeme hesabına aktarılmamışsa noter devir işlemi tamamlanmaz. Bu nedenle ödemenin noter işleminden önce sisteme yatırılmış olması gerekir. Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan açıklamada da satış bedeli kayıtlı hesaba transfer edilmeden taşıt devrinin gerçekleştirilmeyeceği belirtilmektedir. Bütün kontroller tamamlandıktan sonra taraflar satış sözleşmesini onaylar. Noter devri başarıyla sonuçlandığında araç alıcının adına geçer ve ödeme sistem tarafından satıcının bildirdiği hesaba aktarılır.

Noter devri herhangi bir nedenle tamamlanamazsa para satıcıya aktarılmaz. Araç üzerinde satışa engel bir kayıt bulunması, taraflardan birinin işlemden vazgeçmesi veya girilen bilgilerde uyuşmazlık olması satışın tamamlanmasını engelleyebilir. İşlemin iptal edilmesi durumunda sistemde bekleyen tutarın alıcıya iade edilmesi için kullanılan kuruluşun prosedürü uygulanır. İade süresi, işlem kanalı ve kesinti koşulları kuruluşlar arasında değişebileceği için ödeme yapılmadan önce ilgili şartlar incelenmelidir. Alıcı ve satıcı, iptal edilen işlemin sistem üzerinde gerçekten kapatıldığını kontrol etmelidir. Yeni bir satış kaydı oluşturulacaksa önceki referans numarası kullanılmamalı, güncel bilgilerle yeni işlem başlatılmalıdır.

Alıcı, ödeme yapmadan önce araç sahibinin kimliğini, ruhsat bilgilerini ve sistemde görünen satıcı hesabını kontrol etmelidir. SMS veya e-posta yoluyla gelen bağlantıların gerçekten kullanılan aracı kuruluşa ait olduğundan emin olunmalıdır. Şifre, doğrulama kodu ve mobil bankacılık bilgileri başka kişilerle paylaşılmamalıdır. Telefonda kendisini banka, noter veya işletme çalışanı olarak tanıtan kişilere doğrulama kodu verilmemelidir. İşlemler yalnızca kullanılan kuruluşun resmi uygulaması veya internet adresi üzerinden gerçekleştirilmelidir. Satış bedelinin sistem dışında farklı bir hesaba gönderilmesi talep edilirse işlemin nedeni açıklığa kavuşturulmalıdır. Ödeme dekontu, referans numarası, noter satış belgesi ve diğer işlem kayıtları daha sonra gerekebileceği için saklanmalıdır.

Kayram’da araç satın alma sürecinde satış bedeli, ödeme yöntemi ve noter zamanı önceden planlanır. Böylece alıcının transfer limitlerini kontrol etmesi, gerekli tutarı hazırlaması ve güvenli ödeme işlemini satış gününden önce tamamlaması kolaylaşır. Satış öncesinde araç bilgileriyle ödeme kaydındaki bilgiler karşılaştırılır. Alıcıya referans numarası ve ödeme adımları hakkında bilgi verilerek yanlış hesaba transfer veya eksik işlem yapılması gibi sorunların önüne geçilmesi amaçlanır. Ödeme güvenceye alındıktan sonra noter devri tamamlanır. Devir işleminin ardından araç bedeli sistem tarafından ilgili hesaba aktarılır ve teslim süreci gerçekleştirilir. Böylece ödeme, noter satışı ve araç teslimi birbirini takip eden düzenli bir süreç içerisinde tamamlanır.