İlk 90 Günlük Araç Bütçesi Neden Ayrı Hesaplanmalıdır?

Bir araç ilanında gördüğünüz fiyat, araca sahip olmanın ilk aşamasını gösterir. Noter devri tamamlandığında sigorta, bakım ve günlük kullanım giderleri de başlamış olur. Özellikle bakım geçmişi belirsiz, lastikleri eski veya muayene tarihi yaklaşan bir araçta ilk üç ay içinde beklenenden daha fazla gider ortaya çıkabilir.
İlk 90 günlük bütçe hazırlanırken giderleri üç gruba ayırmak hesaplamayı kolaylaştırır:
Gider grubu Örnek kalemler Bütçedeki yeri
Zorunlu işlemler Trafik sigortası, noter ve devir işlemleri Satın alma tamamlanmadan veya aynı gün
Araca bağlı ihtiyaçlar Bakım, lastik, akü, fren ve sıvı kontrolleri Ekspertiz ve bakım geçmişine göre
Kullanıma bağlı giderler Yakıt, şarj, otopark, otoyol ve temizlik İlk 90 günlük kullanım planına göre
Kasko gibi isteğe bağlı koruma ürünleri de ayrı gösterilmelidir. Böylece zorunlu bir giderle müşterinin tercihine veya finansman sözleşmesine bağlı bir gider birbirine karıştırılmaz.
İlk 90 gün bütçesi için temel hesap şöyledir:
İlk 90 gün toplam maliyeti = Araç alım işlemleri + sigortalar + vergi yükümlülüğü + gerekli bakım ve parçalar + 90 günlük kullanım giderleri
Aracın satış bedeli bu hesabın dışında tutulabilir. Böylece satış fiyatının üzerine ne kadar ek bütçe gerektiği daha açık görülür.
Satın Alma Gününde Hangi Masraflar Ortaya Çıkar?

Satın alma günündeki giderler aracın satış fiyatı, ödeme yöntemi ve yapılacak işlemlere göre değişebilir. Noter satışı, zorunlu trafik sigortası ve ödeme süreci ilk aşamada değerlendirilmesi gereken temel kalemlerdir.
1 Ocak 2026’dan itibaren araç satış ve devir işlemlerinde satış bedeli üzerinden nispi noter harcı uygulanmaktadır. Kesin tutar, satış tarihinde noter tarafından hesaplanmalıdır. Ruhsat, plaka değişikliği, vekâlet veya ilave işlem bulunması hâlinde farklı giderler oluşabilir.
Finansman kullanılacaksa yalnızca aylık taksit dikkate alınmamalıdır. Şu bilgilerin yazılı ödeme planında ayrı ayrı görülmesi gerekir:
- Peşinat tutarı
- Finansmana konu tutar
- Aylık ödeme
- Vade
- Toplam geri ödeme
- Sözleşmeye bağlı ücretler
- Kasko veya başka bir teminat şartı
- Noter ve rehin işlemlerine ilişkin giderler
Nakit, havale veya EFT ile gerçekleştirilen ikinci el araç satışlarında Güvenli Ödeme Sistemi kullanılır. Bedel, noter devri tamamlanıncaya kadar sistemde bekletilir ve devir gerçekleştiğinde satıcıya aktarılır. İşleme bağlı hizmet bedeli bulunabileceği için güncel tutar kullanılan kuruluş üzerinden teyit edilmelidir.
Trafik Sigortası ve Kasko Bütçesi Nasıl Hazırlanır?

İkinci el araç satın alan kişinin noter satışından önce kendi adına geçerli zorunlu trafik sigortası yaptırması gerekir. Önceki sahibin poliçesi yeni alıcıya devredilmez. Satıcı mevcut poliçesini iptal ettirerek kullanılmayan süreye ilişkin prim iadesi talep edebilir; alıcı ise kendi bilgileriyle yeni bir poliçe düzenletir. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi
Trafik sigortası primini etkileyebilecek unsurlar arasında şunlar bulunabilir:
- Aracın türü ve kullanım biçimi
- Tescil ili
- Alıcının sigorta geçmişi
- Hasarsızlık basamağı
- Aracın bireysel veya ticari amaçla kullanılması
- Sigorta şirketinin güncel fiyatlaması
Bu nedenle ilanda görülen araç için önceki sahibin ödediği sigorta primi, yeni alıcı açısından geçerli bir maliyet örneği değildir. Araç tercihi belirginleştiğinde, satın alma gününden önce alıcı adına teklif alınması daha sağlıklı olur.
Kasko ise zorunlu trafik sigortasından farklıdır. Zorunlu trafik sigortası, poliçe koşulları ve yasal sınırlar doğrultusunda üçüncü kişilere verilen zararlarla ilgili güvence sağlarken kasko, kendi aracınızda oluşabilecek belirli zararları poliçe kapsamına göre karşılar.
Kasko tekliflerini karşılaştırırken yalnızca toplam prime bakılmamalıdır. Teminat kapsamı, muafiyet, servis seçimi, parça kullanımı, ikame araç ve doğal afet teminatları gibi hükümler de incelenmelidir. Finansman kullanılacaksa sözleşmenin kasko konusunda bir şart getirip getirmediği ayrıca teyit edilmelidir.
Motorlu Taşıtlar Vergisi İlk 90 Gün Hesabına Nasıl Eklenir?

Motorlu Taşıtlar Vergisi her yıl ocak ve temmuz aylarında iki eşit taksitte ödenir. Vergi tutarı aracın türü, yaşı, motor silindir hacmi, tescil tarihi ve bazı araçlarda taşıt değeri gibi ölçütlere göre değişebilir. Bu nedenle bütün araçlar için geçerli tek bir MTV rakamı bulunmaz. Gelir İdaresi Başkanlığı
İkinci el araç satışında, satışın gerçekleştiği dönem önemlidir. Gelir İdaresi Başkanlığının verdiği örneğe göre mayıs ayında satılan bir aracın ocak taksidinin satıştan önce ödenmiş olması gerekir; yeni alıcının MTV mükellefiyeti temmuz döneminde başlar. İkinci altı aylık dönemde yapılan satışlarda ise yeni alıcının bir sonraki vergilendirme dönemindeki yükümlülüğünü kontrol etmesi gerekir. Gelir İdaresi Başkanlığı
Örneğin kasım ayında satın alınan bir araç için satıcının ilgili yılın temmuz taksidini satıştan önce ödemiş olması beklenir. Alıcının ise gelecek ocak ayında başlayacak yeni vergi dönemi için bütçe ayırması gerekir. İlk 90 günlük dönem ocak ayına ulaşıyorsa yaklaşan MTV, doğrudan 90 günlük bütçeye eklenmelidir.
Vergi hesabında şu adımlar izlenebilir:
1. Aracın model yılı, ilk tescil tarihi ve motor bilgisini öğrenin.
2. Güncel MTV tutarını Gelir İdaresi Başkanlığının hesaplama ve ödeme kanallarından kontrol edin.
3. Satış tarihinin ocak veya temmuz dönemine yakın olup olmadığına bakın.
4. İlk 90 gün içinde yeni bir vergi taksiti başlayacaksa tutarı bütçeye ekleyin.
5. Satış öncesi dönemlere ait vergi borçlarının satıcı tarafından kapatıldığını teyit edin.
Taşıtın satışının yapılabilmesi için araca ait satışa engel vergi ve ceza borçlarının kapatılması gerekir. Bununla birlikte alıcı, yaklaşan yeni dönem yükümlülüğünü kendi bütçesine ayrıca eklemelidir.
İlk Bakımda Hangi İşlemler Gerçekten Gerekli Olabilir?

Her ikinci el araca satın alındığı gün kapsamlı bakım yaptırılması gerekmez. Öncelikle aracın son bakım tarihi, o tarihte yapılan işlemler ve bakım sırasındaki kilometre kontrol edilmelidir. Belgeli ve yakın zamanda yapılmış bir bakımı gereksiz yere tekrarlamak ek maliyet oluşturur.
Bakım kaydı bulunmayan veya geçmişi net olmayan bir araçta ise temel kontrollerin erken yapılması faydalıdır:
- Motor yağı ve yağ filtresi
- Hava, polen ve yakıt filtreleri
- Soğutma sıvısı
- Fren hidroliği ve fren sistemi
- Şanzıman yağı veya şanzıman bakım geçmişi
- Triger kayışı ya da zincir sistemi
- Akü ve şarj sistemi
- Süspansiyon ve direksiyon parçaları
- Klima sistemi
- Kaçak ve sızıntı kontrolleri
Triger, şanzıman veya ağır bakım aralıkları marka, model, motor ve şanzıman tipine göre değişir. İnternette başka bir araç için verilen bakım aralığı doğrudan seçtiğiniz araca uygulanmamalıdır. Üretici bakım planı ve aracın servis geçmişi esas alınmalıdır.
Bakım giderlerini üç öncelik grubuna ayırabilirsiniz:
Acil işlemler: Fren, lastik, aydınlatma, sızıntı veya güvenliği etkileyen arızalar.
İlk 30 günde yapılacaklar: Yağ, filtre, sıvılar ve bakım zamanı yaklaşmış parçalar.
İlk 90 güne bırakılabilecekler: Güvenliği etkilemeyen kozmetik düzenlemeler, aksesuarlar ve kullanım tercihine bağlı iyileştirmeler.
Bu sıralama, bütün işlemlerin aynı gün yapılmasını gerektirmeden bütçenin daha kontrollü kullanılmasını sağlar.
Lastik, Akü, Muayene ve Beklenmeyen Onarımlar Nasıl Planlanır?

Lastiklerin yalnızca diş derinliğine bakmak yeterli değildir. Üretim tarihi, çatlaklar, yanak hasarı, düzensiz aşınma ve mevsime uygunluk birlikte kontrol edilmelidir. Araçta dört farklı özellikte veya belirgin biçimde yaşlanmış lastik bulunması, ilk 90 gün içinde takım değişimini gerektirebilir.
Akünün yaşı ve marş performansı da önemlidir. Uzun süre bekleyen, kısa mesafede kullanılan veya yoğun elektronik donanıma sahip araçlarda akü zayıflamış olabilir. Akü testinin yapılması, satın alma sonrasında beklenmeyen çalıştırma sorunlarını azaltabilir.
Muayene geçerlilik tarihi kontrol edilmeli ve ilk 90 gün içinde muayene zamanı geliyorsa şu kalemler dikkate alınmalıdır:
- Muayene ücreti
- Egzoz gazı emisyon ölçümü gerekiyorsa ilgili gider
- Muayene öncesi giderilmesi gereken kusurlar
- Lastik, fren ve aydınlatma kontrolleri
- Varsa gecikme nedeniyle oluşabilecek ilave tutarlar
Ekspertiz raporu aracın mevcut durumunu anlamaya yardımcı olur; ancak periyodik bakım planının veya ileride hiçbir arıza çıkmayacağının garantisi değildir. Aracın bakım belgeleri, deneme sürüşü, ekspertiz sonuçları ve servis kontrolü birlikte değerlendirilmelidir.
Beklenmeyen küçük onarımlar için de ayrı bir pay bırakılabilir. Bu payın sabit bir yüzdesi yoktur; aracın yaşı, kilometresi, teknik karmaşıklığı ve bakım geçmişi dikkate alınmalıdır.
Yakıt, Şarj, Otopark ve Yol Giderleri Nasıl Hesaplanır?

İlk 90 günlük maliyet hesabı yalnızca satın alma ve bakım giderleriyle sınırlı kalmamalıdır. Aracın kullanılmaya başlamasıyla yakıt veya şarj, otopark, otoyol ve köprü geçişleri gibi düzenli giderler ortaya çıkar.
Yakıt bütçesi için şu formül kullanılabilir:
90 günlük yakıt gideri = 90 günlük tahmini kilometre ÷ 100 × ortalama tüketim × güncel yakıt fiyatı
Örneğin üç ayda 3.000 kilometre kullanmayı planladığınız ve aracın ortalama tüketiminin 100 kilometrede 7 litre olduğu varsayılsın:
3.000 ÷ 100 × 7 = 210 litre tahmini tüketim
Bulunan litre miktarı güncel yakıt fiyatıyla çarpılarak yaklaşık bütçe hesaplanabilir. Bu yalnızca bir tahmindir; trafik yoğunluğu, sürüş tarzı, klima kullanımı ve yol koşulları tüketimi değiştirebilir.
Elektrikli araçlarda benzer hesap, aracın 100 kilometrede tükettiği kWh değeri ve kullanılacak şarj noktasının güncel birim fiyatı üzerinden yapılabilir. Evde şarj, iş yeri şarjı ve halka açık istasyon tarifeleri farklı olabileceğinden tek bir fiyat kullanılmamalıdır.
İlk 90 gün için ayrıca şu giderler düşünülmelidir:
- Otopark aboneliği veya günlük otopark
- Köprü ve otoyol geçişleri
- Araç yıkama ve temel temizlik
- Mevsimlik lastik saklama
- Şehir dışından alınan araç için dönüş yolculuğu
- İhtiyaca bağlı aksesuarlar
Örnek İlk 90 Gün Bütçe Tablosu Nasıl Hazırlanır?

Aşağıdaki tablo, belirli bir fiyat vaadi değil; kendi tekliflerinizi ve araç bilgilerinizi yerleştirebileceğiniz örnek bir hesaplama şablonudur.
Dönem Gider kalemi Durumu Tutar
Satış öncesi Trafik sigortası Zorunlu, kişiye özel teklif ___ TL
Satış günü Noter ve devir işlemleri Satış bedeline ve işleme göre ___ TL
Satış günü Güvenli ödeme işlemi Kullanılan kuruluştan teyit ___ TL
Satış öncesi Kasko İsteğe veya sözleşmeye bağlı ___ TL
İlk 7 gün Yağ, filtre ve sıvı kontrolü Bakım geçmişine göre ___ TL
İlk 30 gün Lastik veya akü Kontrol sonucuna göre ___ TL
İlk 30 gün Fren ve mekanik işlemler Ekspertiz sonucuna göre ___ TL
İlk 90 gün Muayene ve hazırlık Tarihi yaklaşıyorsa ___ TL
İlk 90 gün MTV Vergi dönemi yaklaşıyorsa ___ TL
İlk 90 gün Yakıt veya şarj Kullanım planına göre ___ TL
İlk 90 gün Otopark ve geçişler Kullanım planına göre ___ TL
Ayrılan pay Beklenmeyen küçük giderler Aracın durumuna göre ___ TL
İlk 90 gün toplamı ___ TL
Bu tablo hazırlanırken aynı gider iki kez yazılmamalıdır. Örneğin bakım paketi içinde filtre değişimleri bulunuyorsa filtreleri ayrıca eklemek toplamı gereksiz yere yükseltir. Buna karşılık sigorta, kasko ve finansman giderleri tek bir kalemmiş gibi birleştirilmemelidir; çünkü her birinin kapsamı ve zorunluluğu farklıdır.
Kayram’da Araç Bedeliyle İlk 90 Gün Bütçesi Nasıl Birlikte Değerlendirilir?

Doğru araç seçimi, yalnızca satış fiyatına veya aylık taksite göre yapılmamalıdır. Daha uygun fiyatlı bir aracın yakın zamanda lastik, ağır bakım veya muayene ihtiyacı bulunabilir. Biraz daha yüksek fiyatlı başka bir araç ise belgeli bakımları ve daha yeni sarf parçaları sayesinde ilk üç ayda daha az gider oluşturabilir.
Kayram’da güncel araç seçeneklerini değerlendirirken şu bilgileri birlikte ele alabilirsiniz:
1. Aracın peşin satış fiyatı
2. Mevcut peşinatınız
3. Varsa takas aracınızın değerlendirmesi
4. Kullanılacak ödeme yönteminin toplam maliyeti
5. Aracın kilometresi ve bakım geçmişi
6. Ekspertiz ve hasar açıklamaları
7. Lastik, akü ve muayene durumu
8. Trafik sigortası ve kasko teklifleri
9. İlk 90 gün için ayırabileceğiniz ek bütçe
Örneğin toplam kullanıma hazır bütçeniz 1.500.000 TL ise bu tutarın tamamını araç bedeli olarak düşünmek yerine, ilk 90 günlük masraf tahminini ayırdıktan sonra araç aralığınızı belirlemek daha dengeli olabilir. Ayrılacak tutar her araçta aynı değildir; araç seçildikten sonra gerçek bilgiler üzerinden hesaplanmalıdır.
Güncel Kayram araçları arasından ihtiyaçlarınıza uygun seçenekleri belirleyebilir; ilgilendiğiniz aracın fiyatını, bilinen durumunu ve ödeme planını ilk 90 günlük bütçenizle birlikte değerlendirebilirsiniz.