Şirket Adına İkinci El Araç Alımı

Limited, anonim ve diğer ticaret şirketleri kendi unvanları adına ikinci el araç satın alabilir. Araç şirket adına tescil edildiğinde ruhsat sahibi şirket olur ve araçla ilgili kayıtlar tüzel kişilik üzerinden yürütülür. Ticaret Bakanlığı, ticari işletme sahibinin gerçek veya tüzel kişi olabileceğini; ticaret şirketlerinde tacir sıfatının şirketin kendisine ait olduğunu belirtmektedir. ticaret.gov.tr Bu ayrım, satın alma işlemini kimin gerçekleştireceği ve faturanın hangi bilgilerle düzenleneceği açısından önemlidir. Şirket adına alınacak aracın mutlaka ticari sınıfta olması gerekmez. Şirketin kullanım ihtiyacına göre binek otomobil, SUV veya hafif ticari araç değerlendirilebilir. Fakat aracın türü, kullanım şekli ve şirketin faaliyet konusu muhasebe ve vergilendirme uygulamalarını etkileyebilir. Bu nedenle önce aracın şirket faaliyetinde nasıl kullanılacağı belirlenmeli, ardından uygun araçlar karşılaştırılmalıdır. Muhasebe ve vergilendirme tarafı ise şirketin mali müşaviriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Günlük kullanımda “şahıs şirketi” olarak ifade edilen yapı çoğunlukla gerçek kişinin kendi adına yürüttüğü şahıs işletmesidir. Bu yapıda işletme sahibi gerçek kişi tacirdir ve işlemler kişinin kimlik ve vergi bilgileriyle bağlantılı olarak yürür. Limited veya anonim şirket ise ortaklarından ayrı bir tüzel kişiliğe sahiptir. Ticaret şirketlerinde satın alma işlemi şirket unvanı ve vergi kimlik numarası üzerinden gerçekleştirilir. Şirketi temsile yetkili kişi veya kişiler işlemde şirket adına hareket eder. Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre bir ticari işletmeyi kendi adına işleten kişi tacir kabul edilir; ticaret şirketlerinde ise tacir sıfatı doğrudan şirkete aittir. ticaret.gov.tr Bu nedenle şahıs işletmesi ile limited veya anonim şirket için hazırlanacak belgeler aynı olmayabilir. Şahıs işletmesinde işletme sahibinin kimliği ve vergi bilgileri öne çıkarken, ticaret şirketinde şirketin güncel sicil bilgileri ve temsil yetkisi ayrıca kontrol edilir. Satın alma öncesinde aracın ruhsatta ve faturada hangi kişi veya tüzel kişilik adına yer alacağı netleştirilmelidir. Şirket ve kişi bilgilerinin karıştırılması, fatura veya noter işlemlerinde düzeltme ihtiyacı doğurabilir.

Şirket adına araç alımında ilk karar marka veya model değil, kullanım ihtiyacı olmalıdır. Aracın yönetici ulaşımında, müşteri ziyaretlerinde, saha çalışmalarında, personel taşımada veya ürün teslimatında kullanılacak olması seçilecek araç sınıfını doğrudan etkiler. İlk görüşmede şu noktalar değerlendirilmelidir: - Aracın hangi işlerde kullanılacağı - Günlük ve yıllık tahmini kilometre - Şehir içi ve şehirler arası kullanım oranı - Yolcu, bagaj veya yük kapasitesi ihtiyacı - Benzinli, dizel, hibrit veya elektrikli araç tercihi - Otomatik veya manuel vites ihtiyacı - Yakıt ve bakım için ayrılan bütçe - Aracın kaç yıl kullanılması planlandığı - Araç için ayrılan toplam satın alma bütçesi Örneğin sık şehirler arası yol yapan bir satış ekibiyle, şehir içinde kısa mesafeli müşteri ziyaretleri gerçekleştiren bir işletmenin araç ihtiyacı aynı değildir. Yük veya ekipman taşıyan işletmelerde bagaj ve taşıma kapasitesi daha önemli hâle gelirken, yoğun şehir içi kullanımda yakıt tüketimi ve manevra kolaylığı öne çıkabilir. Kayram’da şirketin faaliyet ve kullanım ihtiyacı satış ekibine anlatıldığında güncel stoktaki uygun araçlar daha dar ve anlamlı bir liste üzerinden karşılaştırılabilir.

İstenen belgeler şirket türüne, temsil yapısına, ödeme yöntemine ve noter işleminin koşullarına göre değişebilir. Bu nedenle işlem tarihinden önce güncel belge listesi mutlaka teyit edilmelidir. Ticaret şirketlerinden genel olarak şu belgeler veya bilgiler talep edilebilir: - Şirketin güncel vergi levhası - Ticaret sicili bilgileri - Şirket unvanı ve vergi kimlik numarası - Şirketin adres bilgileri - İmza sirküleri - Temsile yetkili kişinin kimliği - Yetkiyi gösteren güncel sicil veya şirket belgeleri - Gerekmesi hâlinde şirket kararı - İşlemi vekil yapacaksa uygun kapsamlı vekâletname - Faturada kullanılacak şirket bilgileri - Ödeme yapılacak şirket hesabının bilgileri - Finansman kullanılacaksa ilgili kuruluşun talep ettiği belgeler Şahıs işletmesinde ise işletme sahibinin kimliği, vergi levhası, adres ve faaliyet bilgileri ile ödeme belgeleri öne çıkabilir. İşletmenin sicil yapısına ve ödeme yöntemine göre ek evrak talep edilebilir. Bu liste kesin noter evrakı olarak görülmemelidir. Şirketin temsil şekli, tüzel kişilik yapısı ve işlem türü belgelere etki edebilir. Satın alma günü gelmeden önce belgelerin Kayram satış ekibi, noter ve gerekiyorsa finansman kuruluşuyla teyit edilmesi gerekir.

Şirket adına aracı herkes satın alamaz veya noter sözleşmesini imzalayamaz. İşlemi yapacak kişinin şirketi temsile yetkili olması ya da geçerli bir vekâletnameyle yetkilendirilmesi gerekir. Bazı şirketlerde bir yetkili tek başına imza atabilirken bazı şirketlerde iki veya daha fazla kişinin birlikte hareket etmesi gerekebilir. MERSİS uygulamasında şirket yetkililerinin münferiden veya müştereken temsil yetkisine sahip olup olmadığı kaydedilebilmektedir. ticaret.gov.tr Satın alma gününde yetki eksikliği yaşanmaması için şu bilgiler önceden kontrol edilmelidir: - Noter işlemine kim katılacak? - Bu kişi şirketi tek başına temsil edebiliyor mu? - Müşterek imza gerekiyorsa diğer yetkili hazır olacak mı? - Vekâletname kullanılacaksa araç satın alma ve tescil yetkisini kapsıyor mu? - Yetki belgesinin veya vekâletnamenin geçerliliği devam ediyor mu? - Şirket unvanında veya temsil yapısında yakın zamanda değişiklik yapıldı mı? MERSİS, şirket ve işletmelerin sicil ve temsil bilgilerinin elektronik ortamda tutulmasını sağlamaktadır. T.C. Ticaret Bakanlığı Güncel sicil bilgileriyle eldeki belgelerin uyumlu olması işlem hazırlığını kolaylaştırır.

Şirket adına alınacak aracın faturasında şirketin doğru ticari unvanı, vergi kimlik numarası ve adres bilgileri kullanılmalıdır. Şahıs işletmesinde ise fatura bilgileri işletme sahibinin vergi kaydıyla uyumlu şekilde hazırlanmalıdır. Gelir İdaresi Başkanlığı, faturayı satılan mal veya verilen hizmet karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı gösteren ticari belge olarak tanımlamaktadır. Ticari işlemlerde faturanın doğru alıcı bilgileriyle düzenlenmesi muhasebe kaydı açısından önemlidir. Gelir İdaresi Başkanlığı Ödeme öncesinde şu noktalar netleştirilmelidir: - Aracın toplam satış bedeli - Ödeme yapacak kişi veya şirket - Ödemenin hangi hesaptan gönderileceği - Faturanın hangi unvana düzenleneceği - Peşinat ve kalan tutarın ödeme tarihleri - Finansman kullanılacaksa onaylanan tutar - Güvenli ödeme işleminin kim tarafından başlatılacağı - Noter ve ödeme saatlerinin birbiriyle uyumu Şirket adına yapılan alımlarda mümkün olduğunca ödeme ve fatura bilgilerinin aynı işlem dosyasında tutarlı olması gerekir. Ödemenin ortak, çalışan veya farklı bir şirket hesabından yapılması planlanıyorsa muhasebe kaydı ve ödeme açıklaması mali müşavirle önceden değerlendirilmelidir. Kayram satış ekibi, seçilen aracın fiyat ve fatura bilgilerinin hazırlanması ile noter günündeki ödeme koordinasyonunda müşteriye süreç hakkında bilgi verebilir.

Şirket adına yapılan satın alma tamamlandığında araç tescili ve ruhsat bilgileri şirket adına düzenlenir. Şahıs işletmesinde ise işlem gerçek kişiyle bağlantılı yürütüldüğü için kimlik, vergi ve fatura bilgilerinin doğru biçimde hazırlanması önemlidir. e-Devlet üzerinde tüzel kişiler için adına tescilli araç sorgulama hizmeti bulunmaktadır. Şirket yetkilileri gerekli yetkilendirme ve kimlik doğrulama koşulları çerçevesinde tüzel kişiliğe kayıtlı araçları kontrol edebilir. turkiye.gov.tr Noter gününden önce şu kontrollerin yapılması yararlı olur: - Şirket unvanı ve vergi numarası doğru mu? - İşlemi yapacak kişinin temsil yetkisi geçerli mi? - Müşterek imza gerekiyorsa bütün yetkililer hazır mı? - Fatura ve noter alıcı bilgileri birbiriyle uyumlu mu? - Araç üzerinde satışa engel bir kayıt bulunuyor mu? - Ödeme yöntemi noter işlemiyle uyumlu mu? - Zorunlu trafik sigortası için şirket bilgileri hazır mı? - Finansman kullanılacaksa rehin ve ödeme işlemleri teyit edildi mi? İkinci el motorlu araç satışlarında ödeme sisteminin gerçek ve tüzel kişiler tarafından kullanılmasına ilişkin düzenlemeler Ticaret Bakanlığının güncel yönetmeliği kapsamında yer almaktadır. ticaret.gov.tr Bu nedenle ödeme ve noter hazırlığı son güne bırakılmamalıdır.

Şirket adına araç alınması otomatik ve sınırsız bir vergi avantajı sağlamaz. Aracın binek veya ticari nitelikte olması, şirketin faaliyet alanı, aracın kullanım amacı, fatura yapısı ve güncel mevzuat uygulanacak muhasebe işlemlerini etkileyebilir. Binek otomobiller için gider ve amortisman uygulamalarında güncel sınırlamalar bulunmaktadır. Gelir İdaresi Başkanlığının yayımladığı mevzuatta, ikinci el olarak alınan binek otomobillerin amortismana esas tutarları ve araçla ilgili bazı giderler için sınırlamalar düzenlenmektedir. istanbul.gib.gov.tr Aracın şirket faaliyetinde kullanılacak olması da tek başına bütün harcamaların eksiksiz şekilde vergiden düşülebileceği anlamına gelmez. Aracın işletme faaliyetiyle ilişkisi ve fiilî kullanım şekli önem taşır. Gelir İdaresi Başkanlığının görüşlerinde, aracın faaliyetle doğrudan bağlantısının ve işletme amacıyla kullanılmasının dikkate alındığı görülmektedir. Gelir İdaresi Başkanlığı Bu nedenle satın alma kararını “Aracın tamamını gider gösteririm” veya “Bütün vergileri indiririm” varsayımıyla vermemelisiniz. Araç türü seçilmeden önce mali müşavirinize şu bilgileri iletmeniz yararlı olur: - Aracın binek veya ticari sınıfı - Satış ve fatura bedeli - Aracın şirket faaliyetinde nasıl kullanılacağı - Faturadaki vergi bilgileri - Ödeme yöntemi - Beklenen yıllık kullanım giderleri Kayram vergi danışmanlığı veya vergisel kazanç garantisi sunmaz. Araç ve işlem bilgilerini sağlayarak satın alma hazırlığına destek olur; muhasebe ve vergi uygulamasının şirketin mali müşaviriyle değerlendirilmesi gerekir.

İlk aşamada şirketin araç ihtiyacı belirlenir. Aracın kim tarafından, hangi güzergâhlarda ve hangi amaçla kullanılacağı satış ekibimizle paylaşılır. Ardından Kayram’ın güncel stokundaki uygun araçlar fiyat, yakıt türü, kilometre, bakım geçmişi, donanım ve kullanım maliyeti açısından karşılaştırılır. Araç seçildikten sonra alıcının şahıs işletmesi mi yoksa ticaret şirketi mi olduğu netleştirilir. Fatura unvanı, vergi numarası, temsil yetkisi ve işlemi yapacak kişinin bilgileri kontrol edilir. Eksik belge bulunuyorsa noter günü belirlenmeden önce tamamlanması istenir. Ödeme şekli, şirketin mevcut peşinatı ve varsa finansman ihtiyacı aynı plan içinde ele alınır. Finansman hizmeti yalnızca Kayram stokundan seçilecek aracın satın alınmasıyla bağlantılıdır. Başka bir satıcıda veya bireysel ilanda bulunan araç için genel amaçlı finansman sağlanmaz. Kayram finansman kararını veren kuruluş değildir. Nihai onay, kullanılabilecek tutar, vade ve maliyet ilgili banka veya finansman kuruluşunun değerlendirmesine bağlıdır. Teslimat ise gerekli onayların, belgelerin, ödemenin, sigortanın ve noter devrinin tamamlanmasıyla gerçekleştirilir. Şirketiniz için ikinci el araç arıyorsanız faaliyet alanınızı, kullanım ihtiyacınızı ve satın alma bütçenizi Kayram satış ekibiyle paylaşarak uygun araçları ve işlem hazırlığını birlikte değerlendirebilirsiniz.